I =
EYuK
R + r
U = IR
Ur = Ir
Tok manbai
+
−
r =
1.0
Om
A
2.00
A
Kalit
R =
5
Om
V
10.00
V
I — tok yo'nalishi
Zanjir berk — ampermetr tokni, voltmetr kuchlanishni ko'rsatmoqda
EYuK =
12
V
R =
5
Om
r =
1.0
Om
Ampermetr ko'rsatkichi
I =
2.00
A
Voltmetr ko'rsatkichi
U =
10.00
V
Ichki kuchlanish tushuvi
Ur =
2.00
V
Umumiy qarshilik
Rum =
6.00
Om
1. Manba EYuK hosil qiladi
2. Ampermetr zanjirga ketma-ket ulanadi
3. Voltmetr R ga parallel ulanadi
4. I va U bir vaqtda o'lchanadi
Avtomatik hisoblash
I =
EYuK
R + r
I =
12
V
(
5
+
1.0
)
Om
U = IR =
2.00
×
5
Ampermetr:
2.00
A
Voltmetr:
10.00
V
Muhim: ampermetr zanjirga ketma-ket ulanadi, chunki u
zanjirdan o'tayotgan tok kuchini o'lchaydi. Ideal ampermetrning
qarshiligi juda kichik deb olinadi.
Voltmetr esa R qarshilikka parallel ulanadi va uning
uchlaridagi kuchlanishni o'lchaydi. Ideal voltmetrning qarshiligi
juda katta deb olinadi.
Kalit yopilganda ampermetr
I = EYuK/(R+r)
tok kuchini ko'rsatadi. Voltmetr esa
U = IR
kuchlanishni ko'rsatadi.
Masalan, EYuK = 12 V, R = 5 Om va r = 1 Om bo'lsa,
ampermetr 2 A, voltmetr esa 10 V ni ko'rsatadi.