Tok va kuchlanishning effektiv qiymatlariga doir 2-virtual masala
Effektiv qiymatdan amplitudaga o‘tish • oniy qiymatlar • issiqlik ta’siri • animatsiya • dinamik grafik
Masala sharti
Sof aktiv qarshilikli zanjirda sinusoidal o‘zgaruvchan tokning effektiv kuchlanishi
Ueff, effektiv toki Ieff va chastotasi f ma’lum.
Kuchlanish va tok amplitudalari Um, Im,
tebranish davri T, t vaqtdagi oniy qiymatlar u(t), i(t),
aktiv quvvat P va bir davrda ajraladigan issiqlik QT ni aniqlang.
Virtual modelda parametrlarni o‘zgartirib effektiv va amplituda qiymatlar orasidagi bog‘lanishni kuzating.
1. Berilgan parametrlar
110 V
3.0 A
50 Hz
0.006 s
Effektiv qiymatlar, chastota yoki vaqt o‘zgarsa formulalar, grafik va animatsiya avtomatik yangilanadi.
2. Virtual sinusoidal signal
u(t)i(t)effektiv daraja
3. Formulalar ketma-ketligi
1-qadam. Kuchlanish amplitudasi
Uₘ = √2·Ueff = V
Nazariy izoh: sinusoidal kuchlanish amplitudasi effektiv qiymatdan √2 marta katta.
2-qadam. Tok amplitudasi
Iₘ = √2·Ieff = A
Nazariy izoh: tok amplitudasi ham effektiv tokdan √2 marta katta bo‘ladi.
3-qadam. Burchak chastota
ω = 2πf = rad/s
Nazariy izoh: burchak chastota sinusoidal signalning vaqt bo‘yicha tebranish tezligini ifodalaydi.
4-qadam. Tebranish davri
T = 1/f = s
Nazariy izoh: davr bir to‘liq tebranish uchun ketadigan vaqt.
5-qadam. Oniy kuchlanish
u(t) = Uₘsin(ωt) = V
Nazariy izoh: oniy kuchlanish vaqtga bog‘liq bo‘lib −Uₘ va +Uₘ oralig‘ida o‘zgaradi.
6-qadam. Oniy tok
i(t) = Iₘsin(ωt) = A
Nazariy izoh: sof aktiv zanjirda tok va kuchlanish bir fazada bo‘ladi.
7-qadam. Aktiv qarshilik
R = Ueff/Ieff = Ω
Nazariy izoh: aktiv yuklamada Om qonuni effektiv qiymatlar uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘llanadi.
8-qadam. Aktiv quvvat
P = Ueff·Ieff = W
Nazariy izoh: tok va kuchlanish bir fazada bo‘lgani uchun quvvat koeffitsiyenti cosφ=1.
9-qadam. Bir davrdagi issiqlik
QT = P·T = J
Nazariy izoh: effektiv qiymat aynan issiqlik ta’siri bo‘yicha ekvivalent doimiy tok va kuchlanishni ifodalaydi.
4. Dinamik u(t), i(t) va effektiv darajalar
Effektiv qiymat o‘zgarsa amplituda ham avtomatik o‘zgaradi; f o‘zgarsa grafikning vaqt masshtabi yangilanadi.
5. Yakuniy natija
Kuchlanish amplitudasi: Uₘ = V
Tok amplitudasi: Iₘ = A
Tebranish davri: T = s
Oniy kuchlanish: u(t) = V
Oniy tok: i(t) = A
Aktiv qarshilik: R = Ω
Aktiv quvvat: P = W
Bir davrdagi issiqlik: QT = J